Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de, “4. Uluslararası Kayıp Kişiler Konferansı” düzenlendi.
Azerbaycan Esir, Kayıp ve Rehin Alınmış Vatandaşlarla İlgili Devlet Komisyonu tarafından düzenlenen konferansa üst düzey kamu görevlileri, Birleşmiş Milletler (BM) sistemi ile diğer uluslararası ve bölgesel kuruluşların temsilcileri, insani yardım kuruluşları, parlamenterler, ombudsmanlar, adli tıp ve teknik uzmanlar, akademisyenler ve sivil toplum temsilcileri katıldı.
Azerbaycan Devlet Güvenlik Servisi Başkanı Ali Nağıyev, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in konferans katılımcılarına hitaben gönderdiği mesajı okudu.
İlham Aliyev, mesajında, Ermenistan’ın Azerbaycan’a karşı 30 yılı aşkın süre devam ettirdiği askeri saldırganlığı sonucunda çocuk, kadın ve yaşlılar da dahil 4 bin 10 Azerbaycan vatandaşının kayıp olarak kayıtlara geçtiğini belirtti.
Uluslararası Kızılhaç Komitesinin yıllar boyunca yürüttüğü faaliyetlerin sonuç vermediğini ifade eden Aliyev, işgalden kurtarılan bölgelerde bugüne kadar 32 toplu mezarın tespit edildiğini bildirdi.
Aliyev, insan kalıntıları üzerinde yapılan incelemelerin öldürülen Azerbaycanlıların işkenceye maruz kaldığını gösterdiğini belirterek, “Esir ve rehinelerin uluslararası kuruluşlardan gizlenmesi, işkenceyle öldürülmesi ve suçların izlerinin örtbas edilmesi uluslararası hukukun ağır şekilde ihlal edilmesidir. Bu eylemlere hukuki değerlendirme verilmelidir.” dedi.
Azerbaycan’ın akıbeti bilinmeyen kişilerin durumunu aydınlatmak amacıyla bundan sonra da tüm imkanlarını seferber etmeyi sürdüreceğini vurgulayan Aliyev, “Kayıp vatandaşlarımızın hiçbiri unutulmuyor ve onların akıbetinin belirlenmesi her zaman devletin dikkat merkezindedir.” ifadelerini kullandı.
“Kayıp kişiler meselesi işbirliği, güven ve uzmanlık gerektiriyor”
Konferansta konuşan AK Parti Antalya Milletvekili ve TBMM NATO Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu, Latin Amerika’dan Balkanlar’a ve Kafkasya’ya, daha yakın dönemde ise Ukrayna, Gazze ve Sudan’a kadar çatışmaların kayıp kişileri acı bir sonuç olarak ortaya çıkardığını söyledi.
Çavuşoğlu, “Kayıp kişiler meselesi işbirliği, güven ve uzmanlık gerektiriyor. Ancak her şeyden önce son derece insani bir davaya kişisel bağlılık gerektiriyor.” diye konuştu.
Kayıp kişiler meselesinin siyasetten arındırılması gerektiğini vurgulayan Çavuşoğlu, bunun öncelikle insani bir konu olduğunu ifade etti.
“Türkiye olarak uluslararası işbirliğine katkı sunmaya devam edeceğiz”
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Zafer Tarıkdaroğlu, konferansta yaptığı konuşmada, kayıp kişiler meselesinin insani boyutunu Türkiye’nin kendi tecrübelerinden de bildiğini dile getirdi.
Tarıkdaroğlu, Kıbrıs’ta 1963’ten bu yana devam eden kayıp kişiler meselesinden ve Kore Savaşı’nda kaybolan Türk askerlerinin akıbetinin aydınlatılması konusundan bahsederek, kayıp kişiler meselesinin yalnızca tek bir kurumun veya ülkenin çabalarıyla çözülemeyeceğinin altını çizdi.
Bilgi ve kayıtların paylaşılması ve uzmanlıkla teknik kapasitenin bir araya getirilmesinin önemine değinen Tarıkdaroğlu, “Türkiye olarak, sahip olduğumuz bilgi, tecrübe ve imkanlar çerçevesinde kayıp kişiler konusundaki çalışmaları desteklemeye ve bu alandaki uluslararası işbirliğine katkı sunmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Konferansta, Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım ile Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar da yer aldı.
“Kayıp Kişiler Sorununun Çözümünde Güvenin Güçlendirilmesi ile Etkin Mekanizma ve Çözümlerin Geliştirilmesi” temasıyla düzenlenen konferansta kayıp kişilerin aranması ve bulunması, adli tıp incelemeleri ve DNA temelli kimliklendirme, modern teknolojiler ile veri yönetim sistemlerinin kullanılması, kurumsal ve uluslararası işbirliği, arama ve kimliklendirme süreçlerinde şeffaflığın sağlanması ve kayıp kişilerin ailelerinin hakları ele alındı.
Konferansta ayrıca güven artırıcı çalışmalar ve sürdürülebilir işbirliği mekanizmalarının geliştirilmesi ile uluslararası deneyim ve iyi uygulama örneklerinin paylaşılması konuları değerlendirildi.
